“Ik ben jou niks verschuldigd!”

“Ik ben jou niks verschuldigd!”

Over de inningsbevoegdheid van de pandhouder

Stel je voor: je schakelt bedrijf X in om werkzaamheden voor jou te verrichten. Voor die werkzaamheden stuurt X jou een factuur. Op een gegeven moment krijg je een brief van een bank, die jou mededeelt dat je niet langer aan bedrijf X zelf mag betalen, maar dat je aan haar moet betalen omdat zij een pandrecht heeft op de vordering van bedrijf X op jou. Je wilt niet tot betaling over gaan. Wat kan de bank doen om de factuur betaald te krijgen?

Eerder is al vastgesteld dat de pandhouder dezelfde middelen mag inzetten die bedrijf X had voordat de pandhouder het pandrecht is gaan innen[1]. Onduidelijk was het of de pandhouder ook het faillissement van de debiteur mocht aanvragen. Daarover heeft de Hoge Raad[2] onlangs een uitspraak gedaan. De Hoge Raad bepaalt dat de inningsbevoegde pandhouder van een vordering ook bevoegd is om het faillissement van de debiteur aan te vragen. 

 Daarnaast geeft de Hoge Raad opheldering over de bevoegdheden van een pandhouder. Om inningsbevoegd te zijn, dient de pandhouder mededeling te doen aan de debiteur, zoals de bank in mijn voorbeeld aan jou heeft gedaan. Door die brief is het pandrecht openbaar geworden. Daarmee gaat namelijk de inningsbevoegdheid van de vordering over op de pandhouder.

Dat betekent dat andere bevoegdheden die de schuldeiser heeft, wel voorbestemd blijven aan de schuldeiser zelf. Daarbij moet je denken aan handelingen als het verlenen van kwijtschelding, het treffen van een minnelijke regeling of het omzetten van een vordering tot nakoming in een schadevergoeding.

 Deze uitspraak komt niet als een verrassing. Het aanvragen van het faillissement van een debiteur is een middel om een vordering betaald te krijgen. Het zal geen uitzondering zijn dat het aanvragen van faillissementen ook als incassomaatregel wordt gebruikt. Vanzelfsprekend kan het faillissement alleen maar worden uitgesproken indien de debiteur daadwerkelijk in een “toestand verkeerd dat hij is opgehouden te betalen”, zoals artikel 1 van de Faillissementswet vereist.

Nog vragen? Neem gerust contact met ons op!

[1] HR 18 december 2015, ECLI:NL:HR:2015:3619, NJ 2016/34
[2] HR 9 december 2016, ECLI:NL:HR:2016:2833.